Heb jij ook wel eens dat je net lekker in slaap valt en ineens wordt je opgeschrikt door een stuiptrekking? Het is bijvoorbeeld net alsof je valt op het moment dat uit het niets verschillende spieren zich samentrekken. Ontzettend vervelend natuurlijk, want het liefst val je direct in een diepe slaap. Maar slaap je met een partner? Dan heb je ook nog eens kans dat je jouw partner onbedoeld wakker houdt. Hoog tijd om je eens in dit fenomeen te verdiepen en de kans op slaapschokken te verminderen. In deze blog leggen we alles voor je uit!
Wat is een hypnagoge schok?
Een stuiptrekking in je slaap is het plotseling samentrekken van spieren en kan dus het gevoel van vallen veroorzaken. Dit fenomeen wordt ook wel een hypnagoge schok genoemd. Het vind plaats in de overgangsfase van wakker zijn naar in slaap vallen en komt eigenlijk voor door een miscommunicatie in je hersenen. Het gedeelte in je hersenen dat over het aansturen van de spieren gaat is al gaan slapen. Echter, de delen die waarnemen zijn nog in een actieve staat en zorgen er dus voor dat de spieren weer gewekt worden.
Komen slaapstuipen vaak voor?
Slaapschokken komen vaak voor, al is de kans groot dat je dit zelf niet ervaart. Vraag het je partner bijvoorbeeld eens. Zo’n 60 tot 70% van de mensen ervaart het fenomeen wel eens. Vaak maak je zelf maar één schok mee, terwijl er meerdere hebben plaats gevonden. Dit kan komen omdat het plaats vond in je slaap, waardoor je jezelf er niet van bewust was. Maar ook kan je na een schok zo snel weer in slaap vallen dat je voordat je er erg in had, het alweer bent vergeten.
Zijn hypnagoge schokken gevaarlijk?
Gelukkig zijn deze schokken niet gevaarlijk gezien het feit dat ze dus vaak voorkomen en bijna iedereen er al wel eens één heeft meegemaakt. Natuurlijk is het niet prettig als je ze vaak mee maakt, omdat het toch minder fijne gevolgen heeft als je er veel last van hebt. We zetten deze gevolgen graag voor je onder elkaar.
Wat zijn de gevolgen van een slaapstuip?
- Je start met een vermoeid gevoel aan de dag
Heb je er veel last van en word je er ook meerdere keren per nacht wakker van? Dan slaap je niet lekker aan één stuk door en kun je dus niet goed doorslapen. Zo word je dus vermoeid wakker en na meerdere schokkerige nachten kan dit veel invloed hebben op je energie. - Je ervaart een kort gevoel van paniek
Doordat je ineens opgeschrikt wordt door een samentrekking van spieren, gaat je hartslag omhoog en kun je zelfs een licht gevoel van paniek ervaren. Bijvoorbeeld wanneer het net leek dat je zou vallen. Voordat je dan weer in slaap kunt vallen, zul je eerst weer moeten ontspannen. De ene keer gaat dat makkelijker dan de andere keer. - In slaap moeten vallen roept angst op
Wanneer je weet dat je veel last hebt van stuiptrekkingen kan dit er toe leiden dat je niet in slaap wilt vallen. Vragen als ‘Wat als het weer gebeurt?’, ‘Zal ik er vannacht weer wakker van schrikken?’ en ‘Kan ik ooit eens normaal in slaap vallen?’ spoken door je hoofd. Al dit gepieker houdt je wakker en zorgt dat je niet met een gerust hart in slaap valt. - Je partner is zijn/haar leven niet meer veilig
Dit gevolg is er natuurlijk eentje met een knipoog, maar vergeet niet dat jouw stuiptrekkingen ook heel vervelend kunnen zijn voor je partner. Jouw onverwachtse bewegingen zorgen ervoor dat je partner ook wakker schiet en dus een gebroken nacht ervaart. Maar misschien schop of sla je jouw partner wel per ongeluk door zo’n hypnagoge schok, is je partner wéér wakker…
Wat kan een hypnagoge schok veroorzaken?
De onverwachtse samentrekking van spieren is dus een onschuldige actie vanuit de hersenen. Toch zijn er verschillende factoren die de kans hierop kunnen vergroten.
- Stress
Stress is een bekende oorzaak voor veel slaapproblemen en vergroot dus ook de kans op slaapschokken. De onrust in je hoofd houdt je (deels) wakker en dat vertaalt zich zo weer door. - Een onregelmatig slaapritme
Ga jij maar naar bed wanneer het jou uitkomt en heb je eigenlijk geen ritme? Ook dan vergroot je de kans op schokken. Jouw hersenen zijn er namelijk nog niet op ingesteld dat ze moeten gaan slapen, waardoor er een deel actief blijft en we hebben net geleerd dat dit gedeelte de spieren weer wekt. - Cafeïne gebruik
Cafeïne heeft een licht stimulerende werking, doordat het je alertheid, concentratie en energie verhoogt. Drink je dus vlak voor het slapen gaan nog koffie, dan houd je je hersenen wakker en vergroot je de kans op schokken. - Intensief sporten
Naast dat sporten je vermoeid laat worden, zorgen de stofjes die op dat moment vrij komen er ook voor dat je wakker en actief wordt. Hierdoor krijg je het effect dat je spieren moe zijn, maar je hersenen wel actief zijn. Zorg dus dat er genoeg tijd zit tussen het moment van sporten en naar bed gaan. - Alcohol
Het gebruik van alcohol vergroot de kans op stuiptrekkingen. Het middel onderdrukt namelijk de REM-slaap en verstoort hierdoor de overgang tussen waken en slapen. Daarnaast verdooft alcohol wel, maar het legt tegelijkertijd extra stress op het zenuwstelsel. En stress vergroot ook weer de kans.
Wat kan ik doen om slaapstuipen te verminderen?
Om slaapstuipen te verminderen, moet je eerst goed kijken naar wat de precieze oorzaak is. Het laten staan van koffie of alcohol is bijvoorbeeld zo geregeld. Het verminderen van stress of creëren van een slaapritme kan uitdagender zijn. Bijvoorbeeld wanneer je ook nachtdiensten moet werken. In dit kennisdossier helpen we je hier graag bij.
Een goede start om rust te creëren voor jezelf is door te starten met een slaapkamer die rust uitstraalt. Leg dat overtrek vol kleur en printjes even tijdelijk in de kast en vervang het met een effen overtrek in een zachte kleur. Aardetinten hebben bijvoorbeeld een rustgevende werking. Dat is precies wat je nodig hebt om de drukte van de dag los te kunnen laten.
